aayaha Nolosha 289

Tifaftiraha wargeyska waa:- C/raxmaan Cumar Madoobe (Caaqil Dalmar)

Telefoonada Wargeyska Muqdisho 652256, 655788

E-mail:- aayaha_nolosha@hotmail.com iyo ampacalin2004@yahoo.com ama dalmar2005@yahoo.com

FANAANIINTA BADWEYNTA JACEYLKA

(Abwaan Macow Ow Diinle iyo Taariikhdiisii Jacayl)

Qaybta 15-aad

hearts4.jpg (3553 bytes) (Abwaan Macow Ow Diinle waa lagu kari waayay inuu u soo rajuuco oo dib ugu laabto Xaaskiisii uu furay ee dhibaatada badan uu ka tabanayay, inkastoo ay iyadu soo rujuucday haddana isagu mar walba wuxuu gocanayay dhibtii & faqrinimadii dhinaca ubadka ka heysay, wuxuuna ku guuxay heesta GEEL WAA GURAA oo uu uga jeeday ninku haddii uusan waxba dhalin wuu guraa, heestaas oo ay ku luuqeeyaan Fannaaniinta Aweys Khamiis Cabdalla Mabuuse & Sitey Maxamed Sheekh (Qosol wanaag) waxa ay u dhigmaysaa sidatan:-

AWEYS:- Geel waa guraa, gol minaas galo gabiib waaye, gani makuu kuu gooyee makuu gadmaayee, gaal & islaan idil waa ka gaarsadaan

SITEY:- Gaasiroo la gariire oo la guuree, ma ii gudboonee, iila gaabagaabeey.

AWEYS:- Gacalka waa gundhig & go’aan la gaaree, ma gaasiree goortoodna waa la gaaraa.

SITEY:- Ha daahinee geynuunka waa la guuraaye, gabagabee dib ii guurso ee I gaarjoog. Ii soo garaaw galabtaan makaa go’ee.

AWEYS:- Gacalka waa gundhig & go’aan la gaaree, ma gaaxsamee goortoodna waa la gaaraa.

SITEY:- Gaasiroo la gariire oo la guuree, ma ii gudboonee, iila gaabagaabeey.

AWEYS:- Gamuun minaa gibilkaaga loola gaaree, makaa go’aaye gumaarka waa ku yaale…..

Abwaan Macow Ow Diinle Jacaylkiisii & guurkiisii dambe ayuu ku xasilay, Xaaskiisii hore ee ugu baaqeysay inay dib u wada jilaan jacaylkana wuu quusiyey.

Haddaba Abwaan Macow Ow Diinle Ruwaayadda FAL XAASID & FAQIIR WAX HELAY murtida Jiliinka & heesaha ku jira ayuu idil ahaan ku muujiyey Jacaylkisii hore & kiisii dambe, waxa uuna weli gacanta midig ku dhuuqsanayaa Jacaylkiisa Sahro Cali Ganey oo xiisaha kalgacal gaaxdiisa ay si wadajir ah oo xiiso leh ay u wada dhamayaan.

Abwaanku wuxuu inoo sheegay in Ruwaayado cusub & heeso ay keydka ugu jiraan oo u diyaarsan yihiin, kuwaasoo bulshada uu u soo bandhigi doono waqtiga uu Rabbi idmo. Dhammaad

Waxaa Diyaariyey:- Xaaji Tahriib & Caaqil Dalmar

JACAYLKII KADEEDNAA EE ABWAAN XASAN JACAYL

Markii Abwaan Xasan Jacayl cadaadiskii cishqiga ku batay oo gacalisadiis Deeqo ay saluug caashaq la soo shir tagtay, isaguna uu jacayl xad dhaaf ah u hayo balse waa Dumare aysan uga garaabayn oo hadalka Saddexeeyaha ay u dheg raaricinayso ayuu inta uu is heyn waayay fakar guda galay waxaana qalbigiisa ka soo maaxatay hees calaacal & guubaabo caashaq u badan oo uu ugu magac daray TUFAAX, wuxuuna heestaas u gacan geliyey Fannaanka da’da yar ee MAXAMED LAFOOLE, sidatan ayayna u dhigmaysaa:-

=Sida beer tigaadloo, dhirtaan baxaysoo, xareeddii balligiyo, Onkodkii markaa da’ay.

=Sida loogu toosee loo tiigsadaa, anigana tufaaxii & Timirta Caashaqaan soo taabo leeyahay.

=Fili-meyn tabaaladan, tahligan igu dhacay, sidaad iigu tacadiday.

=Warankaad ku taagtiyo, tiiraanyadaadii, kalgacayl la taahaa, ku dhisaye nafteydii.

=Haddii aad wax tari lahayd, ama aad ka tegi lahayd, adigay Talo ku joogtaa.

=Ama Sheekh turxaanli’i, farligiyo salaaddii, Towbadii Ilaahay, Wejigiisa u tagay.

=Sida loogu toosee, looga wada tuf qaataa, anna Tamaradeydii, waa tale nasiib-roon, waxaan kuula taaganahay.

=Fili-meyn talaabadan, tahligan igu dhacay, sidaad iigu tacadiday.

Abwaanku dhabtii ayuu taabtay, wuxuuna Gacalisadiisa ay qaraabada hoose yihiin u sheegay runta oo inuu jecel yahay oo ka maarmin ku wargeliyey, wuxuuna ku “Haddii aad wax tari lahayd, ama aad ka tegi lahayd, adigay Talo ku joogtaa” macnaha jacaylkeeda inuusan ka maarmin ayuu tusaaleeyay, markaas ayay Deeqo soo dabacday oo gefkii uu ka tabanayay kaga soo hoyatay, wixii xilligaas ka dambeeyayna dardar Cishqi bilowday.

Abwaan xasan Jacayl wixii xilligaa ka dambeeyay waxoogaa wuu yara xasilay oo Jacayl dhab ah ayuu dhadhamiyey, wuxuuna dhararayay muddada Labada Sano ah ee Waxbarashada Dugsiga sare ay ka dhamaynayso oo ahayd xilligii ay ku ballameen aqalgalka maadaama meher aan cidna la ogeyn uu ka dhexeeyo, qof waliba uu kan kale ka maarmi kareynin.

Laakiin Abwaanka oo inta badan Ruwaayado & bandhig fanneedyo u qaadayay gobollada dalka ayaa isagoo safar gobollada ugu baxay mar baabuurkii uu raacay uu la soo marayo meel u dhexeysa QARDHO & GAROWE oo la yiraahdo XALIN waxaa maskaxdiisa ka soo maaxatay hees uu ugu magac daray KAALAY XARIGA ILA QABO, heestaas oo uu Abwaanka oo isaga qudhiisa uu ku luuqeeyo ayaa waxay ku bilaabanaysaa sidatan:-

La soco Arbacada kale (Insha Allaah)

Cadadkii Hore..

Aayahay Nolosha 288

Aayaha Nolosha 287

Aayaha Nolosha 286

DHOOF CAASHAQ IYO DHAXAL JACAYL

Qaybtii 93-aad

hearts1.jpg (3556 bytes) Maalmo kadib Maxamed Nasiib waxa uu galay arooskii uu in muddo ah ku taamayay, kaasoo si heer sare ah loo agaasimay, muddo todobaad ahna damaashiidkiisa uu socday.

Ladan kaalinteedii booyaasenimo ayay buuxisay, inkastoo qof weyn oo iska yara culus ay ahayd haddana sidii gabar yar oo aad u firfircoon ayay u shaqeynaysay, howlkarnimo & daacadnimo ayayna isku darsatay, laakiin iyadu inay booyaaso tahay kama aysan ahayne qof Maxamed-Nasiib saacidaya oo u abaalgudaya ayay isla ahayd, taasaana kaliftay in ay dardar & firfircoonaan ugu shaqeyso reerka cusub ee Maxamed-Nasiib.

Bilo ayaa u buuxsamay arooskii Maxamed-Nasiib, Rabbina wuxuu qadaray in xaaskii Dr.Maxamed-Nasiib ay walacdo, iyadoo walacaa ku jeclaatay Ladan oo ayba ka heshay sheekadeeda & la joogisteeda, taana waxay sababtay in Ladan loo yeelo gabar kale oo howsha ka fududeysa waqtigeedana waxay siisay la joogista & u sheekeynta Xaaska Ditoorka, iyadoo qarashkeedii ay fadhi & nasasho ku qaadan jirtay.

Maalin Jimce ah ayaa Ladan loo diray Suuqa si ay ugu soo adeegto xaaska Ditoorka oo waxyaabaha Dumarka walaca u baahdaan rabootay, Ladan ayayna ku kalsooneyd oo u dirsatay, balse Suuqii ayay Ladan ku aragtay haweeney la dhalatay Ninkii Miyiga ku qabi jiray Ladan ee ay dhibaatada & kaxarka ku kala tageen, Ladan iyadu lama garan karin oo muuq Magaalo & isbedel cosobsi ah ayay yeelataye iyadii ayaa garatay haweeneydii halkii ayayna isku Salaameen, laakiin aragtideeda ma aysan mahdin oo waxay u sheegtay war dhiilo leh oo ahaa in beeshii Carruurteeda ka soo jeedeen & beel kale oo degaan ahaan ay wada degaan ay duulaan colaadeed isku soo qaadeen oo Carruurteedii wiilasheedii saddexda ahaa colaaddaasi ku dhinteen, Aabahoodna lagu la’yahay geeri & nolol.

Ladan Odaygaas la la’yahay kuleyl & qabow kuma qabane Carruurtii ay ifka ka dugsanaysay ayay si sahal ku weysay, waxayna u shalaaysay maxaad u soo wadan weyday, maxaad sidaas & sidaas u yeeli weysay iyo hadalo ganuunac ah oo badan oo aan waxba u tareynin.

Ladan masiibadaas loo sheegay darteed waxyaabihii adeegga loogu diray way soo kala ilowday, waxayna gurigii ku soo laabatay iyadoo wada alaabo qabyo ah, waxayna taa keentay inay isku xumaadaan iyada & Xaaskii Maxamed nasiib oo aan iyadu waxba hubsan, iyadoo u geysatay aflagaado (ileyn waa qof lagu weyn yahee), balse Ladan wax gef ah uma aysan geysan waxaase soo kala dhex galay Ditoorka oo….

Waa socotaa.

W/Qoray:-C/raxman Cumar Madoobe (Dalmar)

DIIHAAL & DAREEN CAASHAQ
Qaybtii 29-aad

Anita Hotel ayay ku degtay oo maalmo badan baadigoob ku heysay, mar dambe ayaa Baar ay isugu tagaan dadka laajiga ku ah dalka Shiinaha loo tilmaamay, halkaasoo ay ka baratay wiil ay isku Jinsi yihiin, kaas ayaana la baadigoobay George oo shaqo ku mashquul noqday, isla markaana ay firaaqadiisu yar tahay.

Baadigoob kadib Anita waxay ku guulaysatay inay hesho George, si aad ah ayuu u soo dhaweeyay, wuxuu ka soo raray Hotelkii oo guri uu isaga dalkaas ka iibsaday dhawaanahaa ayuu dejiyey, maalmo kadibna way wada aal galeen, iyagoo go’aansaday inay Buug ka qoraan taariikhdii Jacayl ee xannuunka badneyd ee Diihaalka & Dareen caashaqa huwan lahayd.

Anita oo waalidkeed ay ku mashquuleen ayaa aabaheed oo aad u jeclaa soo baadigoobay, wuxuuna ugu daba yimid dalka Shiinaha kadibna uu la kulmay iyadiyoo George Marwo ah, run ahaantii inkastoo uusan jeclaysan dhacdadaa oo wiil uu horey uu u xumeeyay inuu Soddoh u noqdo ay dhibeysay haddana gefkiisa wuu qaatay oo wuu u hoyday George, (Qalbiyaal is Jecel inaan lakala weecin karin) ayuuna gawaaqsaday oo gareystay, wuxuuna ka codsaday George inuu dalka Ingiriiska u soo guuro oo hantidiisa oo dhan uu ku wareejinayo, warshadihiisa & shirkadaha uu leeyahayna oo dhan uu isaga Mas’uul uga dhigayo.

Arrintaas George wuu u guuxay, wuxuuna ruqsad weydiistay Warshaddii u u shaqeynayay oo aad looga jeclaa, inkastoo ruqsada laga diiday oo xitaa loo ballan qaaday in Mushaarka loo kordhinayo haddana wuu ka cudurdaartay, kadibna laga ogolaaday.

George, Anita & Odaygii oo wada socda ayaa yimid Cariga Ingiriiska, sidii loo ballanqaaday George hantidii & warshedihii ayaa loo gacan geliyey oo isaga looga dambeeyay, wuxuuna noqday hantiile, Hooyadiis & walaashiis oo weli dulinimada ku jiray ayuuna ka soo saaray oo nolosha sare ee uu helay ku soo biiriyey, sanado kadibna Anita Aabaheed waa uu geeriyooday hantidiina gacanta George ayay ku soo wareegtay.

DHAMMAAD

W/Qoray:- Maxamed C/raxmaan Maxamed (Caagane)

WARARKA AAYAHA NOLOSHA

GABAR SOOMAALIYEED OO XAYEYSIINTA DHARKA CAAN KU AHAYD OO ISU ROGTAY QORAA

Gabadha Soomaalida ah ee lagu magacaabo Waris Diiriye ee ku soo caan baxday xayeysiinta dharka gaar ahaan Jeemisyada kuna nool Gobolka Wales ee UK ayaa haatan isu rogtay Gabar qoraa ah.

Gabadhan oo aan cadadyadii sanadihii hore qisadeeda idinkugu soo gudbinay ayaa waxay ka carartay Nin Oday waayeel ah oo loo guuriyey, kadib markii ay tagtay UK waxay nasiib u heshay in Sanadkii 1997 ay noqoto Ambasador qaas ah oo UN-ku u magacaabay inay soo afjaro Gudniinka Fircoonida.

Wariyaheena Aadan Axmed Aadan (Xeydar) oo qoraalkan ka soo xigtay Wargeyska TIME ee soo baxay bishan 15-keedii ayaa sidoo kale lagu sheegay in Weris Diiriye ay isu rogtay Qoraa isla markaana ay qortay Buug lagu magacaabo DESERT FLOWER oo sanadkii 1998-dii ay qortay, kaas oo ay kaga hadashay gudniinka fircooniga & dhibaatada uu bulshada Soomaaliyeed ku hayo, waxaana laga daabacay 1.75 milyan oo nuqul, sidoo kale bishan ayay Wersi Diiriye qortay buug kale oo lagu magacaabo DESERT DOWN waxaana laga daabacay cadad aad u fara badan.

Waris sidaan cadadyadeenii horey ku soo sheegnay waxa qaba nin madow oo Mareykan ah oo Miyuusiga Jaaniska tuma, waxa ayna u heysaa wiil Shan sano jir ah oo ay ugu yeerto ILEYSKA NOLOSHA.

GABAR 5-SANO JIR AH OO LA KUFSADAY, KADIBNA CEEGO LAGU DILAY (NIN MISKIIN AH OO……

Gabar yar oo 5-sano jir ah oo lagu magacaabi jirey Maryan Maxamed C/llaahi, Hooyadeedna la yiraahdo Xaawo Shariif ayaa la kufsaday, kadibna ceego lagu dilay.

Sida uu inoo soo sheegay wariyaheen Aadan Axmed (Xaydar) Gabadhaa yar ayaa meydkeeda laga helay guri burbursan oo ku yaala agagaarka Masjidka Nasrudiin ee ku dhow ex.Baar Caasho.

Gabadhaa oo maalintii Khamiistii la waayay, meel kastana laga ba-

afiyey ayaa Axaddii la soo dhaafay meydkeeda la helay, iyadoo maalintii Isniintiina nin masaakiin ah oo loo maleeyay inuu Kufsigeeda ka dambeeyay lagu hor dilay guriga gabadhaas yar.

Wararku waxay sheegayaan in ninkaas uusan ka dambeynin ku-fsiga & dilkaas, balse shaki laga shakiyey oo kaliya lagu dilay.

NIN ODAY AH OO QUUDIYA MUKULAALO & EEYO GAARAYA 300 (Wareysi aan la yeelanay Ninkaas)

Oday lagu magacaabo Sheekh Cumar Ibraahim oo loo yaqaano (Cumar Mukulaal) oo ay da’diisu tahay 68-sano ayaa quudiya, isla markaana xannaaneeya Mukulaalo, Eeyo & weliba shimbirta loo yaqaano Dafada ee hawada duusha.

Sida uu inoo soo sheegay wariyaheena Yuusuf Maxamuud Warsame (Bidaaye) oo u tagay Odaygan oo sawirkiisu uu ka muuqdo bogga hore ee Wargeyska ayaa aroor walba u kalaha Suuqa beerta ee degmada Waaberi oo hilbo u badan Sambabada uga soo iibiyaa.

“Muddo dhan 12-sano ayaan quudinayay Mukulaalahaa & Eeyaha, mana jiro Hay’ad igu taakuleysa” ayuu yiri Sheekh Cumar Mukulaal oo sheegay in tirada Mukulaalaha ee uu quudiyo ay gaarayaan 250, Eeyuhuna ay kor u dhaafayaan ilaa 30, isla markaana u wehliyeen Dafooyinka oo uu hilbo u tuurtuuro.

Sheekh Cumar wuxuu qirtay in dadweynaha deriska la ah oo is-kood isu xilqaamay ayay mar mar dhinaca dhaqaalaha ku taakuleeyaan, “Qaar ka mid ah Milkiilayaasha xoolaha lagu qalo Beerta Ansalooti ayaa igu caawiya hilibka Sambabada halka qaar kalena ay iga iibiyaan” ayuu yiri Sheekh Cumar oo ah nin Ubad lahayn, wuxuuna xusay inuu inta uu nool yahay sii wadayo quudinta Xayawaanadaa.

Waxaa layaab leh in Sh. Cumar mar walba ay u soo cararaan, iyagoo ka yaqaana dadka kale, bal ka waran Xayawaan ayaa gartay qofka wax siiya ee Bani’aadamka ka warama.

SIXIROW NIN GANACSADE KULA TALIYEY INUU DILO DAD KU AG GANACSANAYAY

Nin ganacsade ah oo lagu magacaabo Bashiir oo Dukaan ku leh agagaarka Korontada ee degmada Madiina isla markaana Dukaankiisa ay ku dhow yihiin Labo Dukaan oo si aad ah wax looga iibsado ayaa markii kiisa wax laga gadan waayay u tagay Nin ku shaqeysta aaladda Sixirka waxa uuna soo faray inuu dilo Labada nin kadibna uu sidaas hanti badan ku helayo.

Ninkii Dukaanlaha isagoo soo qaatay hadalkii sixirowga ayuu qori u soo qaatay labadii nin oo lagu kala magacaabo Maxamed Qadar & Sh.Maxamed, wuxuuna u ge-ystay dhaawac, kuwaasoo haatan ka soo cararay degaanka Madiina.

GABAR WARGEYSKAN U SHEEGTAY INAY KA BADBAADAY KUFSI…

Gabar lagu magacaabo Deeqo Yuusuf oo la soo xiriirtay wariyaheena C/risaaq Jaamac Cilmi (Black yare) ayaa waxay u sheegtay inay ka badbaaday shirqool kufsi oo uu ku samayn rabay wiil ay xiriir lahaayeen.

“Xilli fiidnimo ahuu I balamiyey oo aan gurigiisa ugu tagay, laakiin wiilal kale oo uu la sii balamay ayaa qolkii iska soo buuxiyey, markii ay I soo hujuumeen ayaan qeyliyey oo dadkii deriska igu soo bexeen, albaabkiina soo jebiyeen” ayay tiri Deeqo oo dum-arka uga digeysa shirqoolka ragga.

WIIL TOOREY KU DHAAWACAY GABAR UU XIRIIR LA LAHAA…

Wiil lagu magacaabo Abshir Amoore oo degan degmada Yaaqshid ayaa gabar uu xiriir la lahaa oo ballantii uga baxday toorey u dhaawacay.

Sida uu inoo soo sheegay wariyaheena Liibaan Maxamed Cabdi (Baastey) wiilkaas ayaa waxa gacanta ku soo dhigay Odayaasha degaanka oo ku soo xiray saldhiga Yaaqshid.

Wararkii ugu dambeeyayna waxa ay sheegayaan in shalay la soo daayay wiilkaa kadib markii Odayaasha labada reer ay wada xaaleen.

Dhinaca kale Wiil lagu magacaabo Xasan yare ayaa Walaashii Toorey ku dhaawacay kadib markii ay ka diiday inay ka harto wiil uusan isaga la rabin, sidaana waxa inoo soo sheegay wariyaheena Black yare.

Aayaha Nolosha

DOODDA DHAKHAATIIRTA & DACWADA DADWEYNAHA
Qaybtii 9-aad

Waxaa weli inoo socda Su’aashii ahayd:- “Dalkeena muddo 12-sano ah ayuu burbur, fowdo & kala dambeyn la’aan ku dhex jiray, taasina waxay sababtay in Maleeshiyo aan cidna ka amar qaadan ay afduub, dil & dhibaatooyin kale ku sameeyaan dhakhaatiirta sida dadka kaleba ay ugu sameeyaan, marka arrin noocaas oo kale ahi dhacdo oo qof dhakhtar ah oo amar Ilaah uu ku dhacay ama la dilay ama la afduubtay waxaad samaysaan shaqo joojin dhowr todobaad ah oo Isbitaaladiina albaabada ayaad u laabtaan, halkaas dhakhtar ee la waxyeeleeyay dartiis ayaa laga yaabaa in malaayiin dad ahi oo bukaano dhakhaatiir u baahnaa ay u waxyeeloobaan, iyadoo shaqo joojintiinaas aysan keeneynin in Mooryaankii uu joojiyo caadadiisa afduub ama dil, marka fikrad taa ka bedelan ma keeni weyseen, misana wixiinu waa Mindi Mindi ku taag oo Mooryaan fal uu geystay ayaad shacabka taagta daran uga aaraysanaysaan:-

PROF.Dr. CUSMAAN DUFLE “Dhakhaatiirta waa firo-ku-tiri, waxaad ogtihiin in badi dhakhaatiirtii ay wada haajireen, inta yar ee hartay ee ku mintiday inay ummadooda wax la qeybsadaan oo juhdi badan u martay sidii ummadooda ay ula qeybsan lahaayeen dhibka xaq uma laha oo ma mudna in afduub loo geysto ama la dilo, waan ognahay dhakhaatiir badan ayaa la dilay, taana ma ahayn mid ay bulshada ka sugaayeen, iyagoo aduunyada meeshii ay doonaan ka tegi kara go’aansadeen inay bulshadooda la qeybsadaan dhibka waxay ka mudan yihiin karaamo & xaqdhowr, marka taas inta aan ka leeyahay dhibka loo geysanayo dhakhaatiirta. Tan kale dhib hadduu dhaco dhakhaatiirta waxay ku muujinayaan sida ay uga xun yihiin & falka inuusan ku soo laaban ee ma aha bulshada in lagu ciqaabo shaqo joojinta, marka waa in dhiidhin la sameeyaa oo ciddii wax ka qaban karta la dareensiiyo, waana qabaa in bukaanada dhibaateysan aan la sii ciqaabin oo aan dhib loogu darin, shaqo joojinta waxyaabo kale in lagu bedelana waan qabaa, bulshada iyaga ayaa laga rabaa inay dadka waxmagaradka ah ee falalka afduubka & dilka samaynaya ku kacaan si furcaddi leh oo xitaa dhakhaatiirta aan la sugin shaqo joojintooda

Dr.YUUSUF KAAHIYE “Anagu sideenaba dhakhaatiir haddaanu nahay bulshada ayaanu ka mid nahay, Jaakad gaar ah oo xabbadda naga celinaysaa inaysan jirin waan ognahay, waxa dhibkaa geysanayana inay ummaddeena yihiin waan ognahay, hase yeeshee wax waliba in mar la bilaabo weeye, marka anaga dhibku na soo gaaro aan mudaaharaad ka samaynayo oo muddo 3-berri iwm shaqo joojin samaynayo waxa weeye dersi aan rabno inay bulshada nala qaadato, dhakhtar ayaa dhintay ma aha in laga caroodo, nin Soomaali ah ayaa la dilay oo xalay jidkaa la soo dhigay haddii la yiraahdo waa in laga caroodo, 5-nin ayaa lagu dilay Waaberi oo kale waa in laga caroodo, goormaa taas bulshadu garaadkeeda gaari doono weeye, si aan middaas u iftiimino waxaan garanay in marka hore dhibka anaga soo gaara iyo doorka aan bulshada ku leenahay in waxoogaa la taabto, marka xiga in bulshooyinka kale ay nagu daydaan, anaga haddii nala soo handado Bini’aadam wax dhibsanaya ayaanu nahay, anaga qori qaadan meyno, bistoolad qaadan meyno, cidna wax ku dhufan meyno, arrinteenu waxa weeye war ayaamo aan u tacsiyeyno qofkii dhibku naga soo gaaray oo wax aan u aruurino reerkiisa, bulshaduna ha ogaato in loo baahan yahay dhakhtar kaliya ma ahane qof kasta oo Soomaali ah oo dhinta inuu qiimo weyn inuu noogu fadhiyo, midda shaqo joojinta ah waxay ku kooban tahay xarumaha bukaan eegtada oo waxaa la furaa Isbitaalada si loogu daweeyo dhaawacyada & dadka amarjansigu ku yimaado, shaqo joojinteenuna ma aha deris jiitaamaya oo inoo dhigan, mar ayaan bilownay mana aha mar walba oo wax inagu dhacaan inaan shaqo joojin samayno, 19-dhakhtar oo horey inooga soo dhimatay indhaha ayaan ka eegnay oo shaqo joojin ma aanan samayn jirin.

Dr.MAXAMED XUSEEN(XAAJI BUUBE) “Shaqo joojinta dhakhtaradu sameeyaan waa iska wacyigelin bulshada lagu tusinayo inaan ka xunnahay waxyaabaha dhakhaatiirta lagula kacaayo ee ma aha inaan bukaanka ku dhibaateynayno, midda aad leedihiin malaayiin dad ayaa dhibaato caafimaad la soo dersaysaa marka shaqo joojin la sameeyo horta waxaa laga dardaarmaa marka shaqo joojinta la samaynayo in isbitaalada qaar la furo oo ninkii xabbad ku soo dhacdo, qofka dhiig baxaya & qof kasta oo dhibaateysan uu tegi karaa.

Dr.CALI CUMAR:- “Dhakhaatiirta oo kaliya ma aha oo aqoonyahanada oo dhan ayaa la afduubtaa oo laga ganacsadaa, marka aan gadoodka dhakhaatiirta samaynayaan waxay ka fakaraan waxyaabo badan, bukaanada amarjansiga gurigeyga ayay igu yimaadaan, telefoono ayay la ii soo diraa, kuwa kalena Isbitaalada Keysanay, Sos & Al-xayaat kan madiino ayaa loo furaa oo iyagu gadoodka kuma jiraan, sababta gadoodka loo samaynayana waxa weeye inaan bulshada oo hurdeysa aan tusino oo dareensiino, anaga dibadaha shaqo kama waayin, laakiin dadkeena ayaan wax u soo baranay una shaqaynaynaa, marka 23-sano ayaa dhakhtarku wax soo baranayay marka hal dhakhtar meesha ka baxo 23-kale in dhakhtarku wax soo barto waaye.

Waa socotaa...

W/Diyaariyey:- Ismaaciil Xasan Ibraahim (Farxaan) & C/raxmaan Cumar Madoobe (Caaqil Dalmar)

Codka Mucaashaqiinta

hearts3.jpg (4316 bytes) Qormada Raadiyowga Codka Mucaashaqiinta waxan Todobaad walba idinkugu soo bandhignaa Heesaha ka tarjumaya Jacaylka ee sida aadka ah loo xiiseeyo & ulajeeddadii loo alifay.

Todobaadkan waxaan akhristayaal idiin heynaa heesta uu ku luuqeeyo fannaanka CABDULLE YUUSUF HANNUUNIYE ee JACAYLKEENAA KA WEYN, Heestaas waxaa alifay isla HANUUNIYE isaga ayayna qisada ay xambaarsan tahay khuseysaa oo wuxuu u alifay una qaaday Xaaskiisa ay wada nool yihiin oo lagu magacaabo SACIIDO kadib markii ay dhacday in dad dIra-diraalayaal ah ay bilaabeen inay isku soofeeyaan Fannaanka & Xaaskiisa, inkastoo loo sheekeeyo xumeeyay oo ay todobaad-todobaad ku xanaaqaysay Seygeeda haddana markii uu heestan u qaaday way degtay oo xasishay, waxayna ogaatay in dadka wararka u keena ay doonayaan inay kala geeyaan oo isku diraan.

Heestan oo qoysaska Soomaaliyeed waano & tusaale u ah, Mucaashaqiintana aad u anfacaysa ayaa waxay u qormeysaa sidatan:-

=Haddaan wehelkeygiyey xaqiiqdii kuu waramo, waxyeeliyo inaan xumaato, wadaagnoon kala colowno, Jacaylkeenaa ka weyn.

=Dad baa jira waalanoo, haddey wax is raba arkaan, u kala wariya xumaan, walaalaha kala dilee, jacaylkeenaa ka weyn.

=Wed iyo calaf waxaan ahayn, inay nakala weeciyaan, jacaylkeenaa ka weyn.

=Waqtigu wuu soconayaaye, inaan wiigba ceyn ahaano, Jacaylkeenaa ka weyn.

=Kolay wadnayaal is raacay, waxaa weerara was-waas, wax kastoo nagu yimaada, ma wiiqaan wacadka oo, Jacaylkeenaa ka weyn.

=Wed iyo calaf waxaan ahayn, inay nakala weeciyaan, jacaylkeenaa ka weyn.

W/Diyaariyey:C/raxmaan Cumar Madoobe(Dalmar)

MURTIDA WARGEYSKA

Guurka oo Magaalada Muqdisho ku sii yaraanaya (+) gabdhaha qaangaarka ah oo si aad ah u soo badanaya (X) Xujada dumarka ku hayaan ragga (-) Damaca danaysiga ah ee ragga qaar (�) kala shakinta ragga & dumarka oo dhufeys isugu jira = Guur yarida waxaa ugu wacan shiidka dalka yaala oo maalinba maalinta ka dambeysa sii siyaadaya & gabdhaha oo ragga ku xujeeya aroos wacan in loo dhigo oo Video laga duubo, baabuur cadcad lagu gelbiyo arooskooda, alaab Jiif wareeg & guri cad la dejiyo & ragga oo raadsada gabdhaha dibadda loo jiro si ay shiidka uga baxaan oo dhaadhac ay uga heleen gabdhahaa walaalahooda dibadda ku maqan.

By: Maxamed Xuseen Yuusuf (Xaaji Tahriib)

MASRAXA AAYAHA NOLOSHA

“Maxaa u sabab ah in Lamaanayaal Jacayl Sanado badan soo jilaayay, marka ay is guursadaan kadib inay si sahal ah isku furaan?” Xaqiiqdu waxa ay tahay in Lamaanayaashu marka ay ku guda jiraan xilliga haasaawaha iyo u gogol xaaridda guurka uu mid waliba midka kale ku sameeyo soo jiidasho uu ku doonayo sidii uu ku hannan lahaa qalbiga qofkaas. Muddada faraha badan ee sanadaha ah ee Jacaylka ay isla jilayaan Labada ruux (Wiilka & Gabadha) ma aha kuwo si sax ah u dhamaystiran oo micnuhu waxa weeye sanadahaas oo dhan isma ay arkayaan isku darkooda bilo ayay iska arkayaan oo maalin waliba islama joogaan, saacadaha kooban ee ay is arkaana mid waliba kan kale ereyo soo jiidasho leh oo ha dhicin ha jabin, maxaa kuu macaan, maxaa kuu qaraar ayay isweydaarsanayaan, iyagoo isu faraxsan oo isku qanacsan ayayna saacadahaas kooban ee ay isla joogeen kala tagayaan, xitaa haddii ay is khilaafaan si sahal ayay ku xalinayaan khilaafkooda. Calaa kuli-xaal si kastoo ay tahayba marka ay is guursadaan oo guri isugu yimaadaan dhabtii ayaa imaanaysa, qof waliba wixii u duugnaa ayaa soo ifbaxaya, khilaafaadka yaryar ee soo marana si sahal ah uma xalin karaan oo way kala caroonayaan markaasaa shaqsiyaad & shaqi soo dhex gelayaa, dooddii baa sii badanaysa kadibna sidaa lagu kala tagayaa. Sababo kale way jiraan sida dhaqaalaha, jinziga, dabeecadda, aqoonta diinta & midda maadiga oo aan isku heer laga ahayn & arrimo kale, marka waxa loo baahan yahay in xilliga haasaawaha sal adag loo yeelo dhammaan arrimahaas. Dhammaad.

ABWAAN XASAN JACAYL:- “waxaa jira 7-Jacayl” Qiimaha Jacaylka ma aha wax qoraal Saxaafadeed & Suugaan Abwaaneed kaliya lagu soo koobi karo, waxaana jira qeybo badan oo Jacayl oo mid waliba qiimeyntiisa gaarka ah leh, aniga ka abwaan ahaana waxaan ku soo koobay oo aan qirsanahay inuu jiro ilaa & 7-Jacayl kuwaas oo kala ah:-

1. Jacayl dhab ah:- “Waa Jacaylka aayatiinkiisu noqdo guur iyo mustaqbal dhab ah oo ay lamaanayaasha isla jila wadaagaan, Rabbina ku guuleeyo”.

2. Jacayl gaaban:- “Waa Jacayl ku abuurma kulan saacado kooban qaata, damaciisuna yahay mid shahwadeed, balse marka uu suuragal noqon waayo damacaas uu jiitamo ilaa damacii qofku lahaa uu gaaro, kuna dhammaada marka damacaas uu hanto qofkii”.

3. Jacayl danaysi:- “Waa jacayl ku xiran dan, noocii ay doonto dantu ha ahaatee sida dan dhaqaalo & wax u dhigma”.

4. Jacayl Xushmo:- “Waa Jacaylka uu ku jeclaado qof xushmad & qadarin kaa mudan, adiguna aadan rabin qofkaas, haddana aadan ku gacan seyri karin, kadibna aad go’aansato inaad xushmo & tixgelin u muujiso kaasoo aakhirkii iskiis u quusta”.

5. Jacayl Socod wadaag:- “Waa jacaylka aad doonayso in qof dhigaada ah mar waliba kula wadaago socod, la joogis & sheeko oo aad iska jeceshahay inuu qofkaasi dhinacaada ahaado”.

6. Jacayl Guud:- “Waa Jacaylka waalidka, walaalka, ubadka, waxbarashada, hantida iwm. Jacayl Laab-la-kac ah:- “Waa Jacaylka Usbuuclaha ah ee xiisaha ku yimaada, waan ku arkay waa ku caashaqay weeye micnihiisu oo marba qofkii uu u arko inuu soo jiidasho leeyahay ayuu qofku iska jeclaanayaa, waana mid cosob la guur ah, kaasoo ah nooca ugu xun.

U DULQAADO

“Maxaa loo dulqaataa…? dhibka maalin kasta dhaca wax loo dulqaadan karo ma aha, waxaana u arkaa dhibaato aanay cidna u maqnayn oo waxaa maamula dad waxmagarato ah oo bulshada inaysan xaaladaha argagaxa & dhibaatada ka bixin u taagan” sidaas waxaa yiri akhriste nala soo xiriiray oo lagu magacaabo Sadiiq Axmed Abuukar.

Dhacdooyinka maalin walba dhaca waa kuwo aan indhaha laga qarsan karin, mararka qaarna xaaladaha iyo goobaha ay ka dhacaan marka aad la kulnato waxaaba suuragal ah inaad ku waalato ama naxdin awgeed aad u dhimato, .

Dhacdadii ugu naxdinta badnayd waxay dhacday Todobaadkii hore kadib markii gabar 5-jir ah la kufsaday kadibna ceego lagu dilay.

Kaba sii daran haweeney 7-dhal ah oo uur leh ayaa iyana kufsi feyl ah lagu sameeyay, QOOM IS KARAAMO TIRAYA ayaana falalkaas sameeya.

Gabdho badan oo la kufsaday ayaa maalin walba waxa ka soo hor baxa raggii kufsaday oo aysan waxba ka qaadin karin, rag baa Walaashood lagu hor kufsaday haddana waxba ka qaban karin, mana jiraan dad is xilqaamaya oo wax ka qabanaya arrintaas murugada leh looma dulqaadan karo, haddana danta ayaa na bareysa inaan U DULQAADANO, balse waxaan akhristayaasha weydiinayaa sidee baa loogu hortegi karaa kufsiga Muqdisho ku sii badanaya?.

AROOS QASAB AH MALOO DULQAADAN KARAA?

Magacaygu waa MAXAMUUD SH. ISXAAQ, dhawaan ayaa dalka Imaaraadka ka imid, Hooyadey ayaana iigu baaqday inaan degdeg Muqdisho ku soo galo, waana ka yeelay oo imid, markiiba waxay ii sheegtay inaan u diyaargaroobo guur gabar aanan aqoon u lahayn si kastoo aan iiga dhaaf dhahayna way iga diiday oo igu qasabtay guurkeeda anigana gabar kale ayuu Jacayl igala dhexeeyay.

Waa dhibaato aan loo dulqaadan karin, waa dookh dirqi ah, isma fahmayno aniga & gabdhaas si aan yeelana ma garanayo, guriga waan soo galaa waana ka baxaa, gabadhii aan xiriirka lahayn ayaan marmar magaceeda ku wacaa gabadha la igu dirqiyey, markaasaan dhibaato kala kulmaa.

Haddaba dhibka I heysta ma jiraan dhalinyaro ila wadaagta, mise waan isaga dulqaatayoo samirka ayaan kaashadaa?

Nagala soo xiriira dhalinta iibisa Wargeysyada oo qoraaladiina aad u soo dhiibi kartaan ama naga soo waca Telefoonada kala ah 652256, 655788, ama E-mail:- aayahanolosha@hotmail.com & kan kale ee ah:- ampacalin2004@yahoo.com.

Contact us at: aayaha_nolosha@hotmail.com