=Hablo
wada xariiroo, xuural ceyn la moodoo, Xabiiba iyo Rowda iyo, Xadiya iyo Faadumo, Xodxodada ku
kulanaa.
=Xubbigiyo
nafteydiyo, adaan dookha kuu xulay, Nabsi lama xambaartee,inta aan xayiga ahay, een xabaasha lay dhigin, kaalay xariga ila qabo.
Abwaan
Xasan Jacayl markii miraha heestaas qalbigiisa ka soo maaxdeen, wuxuu laxan ku saaray isla
markaana kaga shanqariyey Magaalada Muqdisho, waxaana isla markiiba lagu xareeyay qolka Keydka
Cajaladaha ee Raadiyow Muqdisho oo haatanba sida uu inoo sheegay laga heli karo.
Gacalisadiis
Deeqo Sheekh Axmed ayuuna Cajaladdii heestaas u keenay oo iyana ku qanacsaday oo ku maqsuuday.
Jacaylkoodii
ayaa sii laba lixaadsaday oo cirka isku shareeray, sirtii Caashaq ee u qarsoonayd Labadooda
ayaa shaaca ka qaadantay oo iskeed u kashifantay (ileyn qof & Jacayl midna ma qarsoomi
karee), arrintaasna waxay dhalisay in shaki dhinicii waalidka ah uu yimaado, balse iyagu way
ku inkireen oo sidii ballantu ahayd ilamaa Deeqo Waxbarashadeeda ka idleysanayso waxay ku
dadaaleen inta karaankooda ah inay qariyaan, balse awoodii qariska way ka tan badisay oo karka
caashaq kuleylkiisa ayaa ceshoomi waayay.
Xasan
Maxamed Maxamuud (Xasan Jacayl) oo ah abwaan fiiro dheer dhinaca Caashaqana ku dheereeya ayaa
markii uudersay heerka Xubigiisa & culeyska
ku soo wajahan waxa uu gacalisadiis kala tashaday in arrinta qaabka ay ku socoto wax laga
bedelo, taasoo laga yaabo inay dhibaato & kala har u sababi karto, wuxuuna soo jeediyey in
qariska iyo humaagga ay ka saaraan Cishqigooda oo ay shaaca ka qaadaan.
Ladan
wax gef ah uma aysan geysan Xaaska Dr.Maxamed-nasiib oo way u tureysay, maadaama uu qabo
wiil ay u heyso tixgelin & qiimeyn gaar ah, iyada ayaana cay & buuq aan kala
joogsi lahayn ku samaysay Ladan.
Iyadoo
sidii buuqa u wado ayaa waxaa yimid Dr.Maxamed oo kala dhex galay, wuxuuna Ditoorku
cannaantay Xaaskiisa oo si aad ah u bool-xoofteynaysay, hadalkiina ku aamusiyey, waxayna
ku ganuunacaysay “aniga & naagtan guri mawada joogeyno, ama iyada ayaa sii
joogeysa ama aniga iyo hadalo kale oo aan wanaagsanayn”.
Ditoorku
wuxuu xaaskiisa weydiiyey sida wax u dheceen, waxayna u sheegtay in naagtan ay kibirtay oo
wixii loo diro oo adeeg ah ay ka soo kala tagayso, lacagta adeegga loogu dhiibana ay sidey
doonto ugu takrifasho, haatan adeeggii loo direyna ay ka soo kala tagtay.
Markii
Maxamed Nasiib uu xaaskiisa ka dhagaystay waxa doodda & buuqa keenay ayuu ku soo
jeestay Ladan oo iyadana uu weydiiyey eedeymaha lagu soo oogay waxa ka jira, waxayna tiri
“Walaalow aniga muddo ayaan gurigan joogaa, xilli aad iskaabulo tahay & hadda oo
6-bilood ku dhawaad aad Xaas leedahay, waxaan malaynayaa weligay adigana isma aanan qaban,
Hooyadaa xaawo Eedan isma qaban, Xaaskaagana maanta ka hor isma aanan qaban,
eedeymaheedana waxba kama jiraan oo waa masabid………
Iyadoo
hadalka intaas marinayso ayaa Xaaskii Dr. Maxamed Nasiib soo fara baxsatay iyadoo ku
qeylinaysa “Naa ma anigaa ku masabidanaya tuugyahay, ma adaan lacagtii adeegga kugu
dhiibay iyo wixii aan kuu dirsaday ka soo kala tegin”.
Celcelis
labaad ayaa loo galay, buuqiina wuu sii xoogeystay, Ladan Ditoor Maxamed Nasiib ayaa ku
yiri “Orod guriga Hooyadaa aad, galabta aniga ayaa halkaa kugu imaan doona oo
xiisadda gabadhan aan qabo soo dejinayee” sidaas ayayna Ladan gurigii maxamed Nasiib
ee buuqu ka taagnaa xilligaas ka soo huleeshay oo hoygii kirada ay ugu jireen iyada &
Hooyadeed timid, waxayna Hooyadeed u sheegtay wixii dhacay & buuqa maanta ay la
kulantay, sidoo kale waxay u sheegtay reerkii ay Carruurta u dhashay masiibada ku
habsatay, arrintaas & murugadii ay ka soo qaadayna ay sababtay isku dhaca iyada &
xaaska Ditoorka, waxayna Hooyadeedku
qaboojisay “Haddiiba ay arrintu intaas tahay waa iska dhamaanaysaa” kadibna
waxay guda galeen sheeko ku saabsan xaaladdii Miyiga & masiibada reerka ku habsatay,
inay samirka kaashadaan ayayna arrintu ku soo biyo shubatay maadaama masiibo Rabbaani ah
oo wax laga qaban karin ay tahay.….
Waa socotaa.
W/Qoray:-C/raxman
Cumar Madoobe (Dalmar)
DIIHAAL
& DAREEN CAASHAQ
Qaybtii 29-aad
Anita
Hotel ayay ku degtay oo maalmo badan baadigoob ku heysay, mar dambe ayaa Baar ay isugu
tagaan dadka laajiga ku ah dalka Shiinaha loo tilmaamay, halkaasoo ay ka baratay wiil ay
isku Jinsi yihiin, kaas ayaana la baadigoobay George oo shaqo ku mashquul noqday, isla
markaana ay firaaqadiisu yar tahay.
Baadigoob
kadib Anita waxay ku guulaysatay inay hesho George, si aad ah ayuu u soo dhaweeyay, wuxuu
ka soo raray Hotelkii oo guri uu isaga dalkaas ka iibsaday dhawaanahaa ayuu dejiyey,
maalmo kadibna way wada aal galeen, iyagoo go’aansaday inay Buug ka qoraan
taariikhdii Jacayl ee xannuunka badneyd ee Diihaalka & Dareen caashaqa huwan lahayd.
Anita
oo waalidkeed ay ku mashquuleen ayaa aabaheed oo aad u jeclaa soo baadigoobay, wuxuuna ugu
daba yimid dalka Shiinaha kadibna uu la kulmay iyadiyoo George Marwo ah, run ahaantii
inkastoo uusan jeclaysan dhacdadaa oo wiil uu horey uu u xumeeyay inuu Soddoh u noqdo ay
dhibeysay haddana gefkiisa wuu qaatay oo wuu u hoyday George, (Qalbiyaal is Jecel inaan
lakala weecin karin) ayuuna gawaaqsaday oo gareystay, wuxuuna ka codsaday George inuu
dalka Ingiriiska u soo guuro oo hantidiisa oo dhan uu ku wareejinayo, warshadihiisa &
shirkadaha uu leeyahayna oo dhan uu isaga Mas’uul uga dhigayo.
Arrintaas
George wuu u guuxay, wuxuuna ruqsad weydiistay Warshaddii u u shaqeynayay oo aad looga
jeclaa, inkastoo ruqsada laga diiday oo xitaa loo ballan qaaday in Mushaarka loo
kordhinayo haddana wuu ka cudurdaartay, kadibna laga ogolaaday.
George,
Anita & Odaygii oo wada socda ayaa yimid Cariga Ingiriiska, sidii loo ballanqaaday
George hantidii & warshedihii ayaa loo gacan geliyey oo isaga looga dambeeyay, wuxuuna
noqday hantiile, Hooyadiis & walaashiis oo weli dulinimada ku jiray ayuuna ka soo
saaray oo nolosha sare ee uu helay ku soo biiriyey, sanado kadibna Anita Aabaheed waa uu
geeriyooday hantidiina gacanta George ayay ku soo wareegtay.
DHAMMAAD
W/Qoray:-
Maxamed C/raxmaan Maxamed (Caagane)
WARARKA
AAYAHA NOLOSHA
GABAR DHALINYARO AH OO SIDAY U SEEXATAY SOO TOOSTAY IYADOO INDHO LA’
Gabar dhalinyaro ah oo lagu magacaabo Faadumo Cabdi oo degan xaafadda Jungal ee
Huriwaa ayaa arbacadii la soo dhaafay mar ay seexatay hurdada ka soo toostay iyadoo
indho la’aan ah.
Gabadhan oo la sheegay inay lahayd indho qurux badan ayaa gabar ka mid ah
wariyeyaasha wargeyskan Aayaha Nolosha oo ku booqatay guriga ayaa waxay uga warantay sida
ay wax u dheceen, waxayna u sheegtay in iyadoo bed qabta ay seexatay, balse ay soo toostay
iyadoo indhaha aan waxba ka arkaynin “Waxaan u malaynayay inay indhaha isaga key
dhegan yihiin markaasaan maraanmaray, laakiin ha sheegin, riyo ayaan u maleeyay oo mar
kale ayaan maraanmarkii ku celiyey, waxaana ii xaqiiqowday oo aan yaqiinsaday in aan indho
beelay” ayay tiri Faadumo Cabdi oo intaa ku dartay in dhakhtar indhaha loo geeyay
balse uu u sheegay in indhaheeda aanu waxba ka qaban karin oo cillad Rabbaani ah ay tahay,
sidaas ayayna ku quusatay gabadha.
Arrimaha noocan oo kale waa cibro qaadasho loo baahan yahay in Bani’aadamku
ku cibro qaataan oo towbada & Alle ka cabsiga badiyaan.
AROOSAD LA WAAYAY HABEENKII LA AQAL GEYN LAHAA
Gabar aanan magaceeda helin oo deggan Suuq Bacaad ayaa xiligii galbinta aqal
geynteeda oo ku beegnayd sabtigii la soo dhaafay dhuumatay.
Gabadhan oo uu aroosayay wiil lagu magacaabo C/llaahi Maxamed Siyaad ayaa sida uu
inoo soo sheegay wariyaheena Xasan Cali Geesey (Al-qeys) waxay ku andacootay in ballanqaad
dahab loogu iibinayo uu wiilkii guursanayay uu uga baxay, Baabuurtii lagu doonayna iyagoo
faaruq ah ayayna iska kala tageen, laakiin habeenkii ku xigay ayaa la soo caro celiyey oo
loo galbiyey gurigeeda.
HOOYO ILMO MUCJISO AH KU DHASHAY MUQDISHO
Maalintii Isniinta ee dorraad Xarunta Umulisada Umu-Caa’isha ee ku taala
Xamarjadiid ayaa haweeney la yiraahdo Sacdiyo waxa ay ku dhashay ilmo qeybta kore xayawaan
ka ah, qeybta hoosana gabar ka ahayd.
Sacdiyo Maxamed Iidle oo kal-kaaliso ka ah Xaruntaas ayaa wargeyska Aayaha
Nolosha u sheegtay in ilmahaas ayaa lahaa dhego fiiq-fiiqan, geeso & indho buurbuuran,
“wax lagu sifeeyana lama garanayo” ayay tiri Sacdiyo Maxamed Iidle.Haweeneydii
dhashay ilmahaas mucjisada ah oo iyadoo uurkaa leh uu ninkeedu furay ayaa suuxday markii
ay umushay ilmahaas.
NIN AROOSYADA CAAN KA AHAA OO TOOGASHO LAGU DILAY
Nin lagu magacaabo Cumar Addoon oo aroosyada ka dhaca xaafadaha Muqdisho, gaar
ahaan degaanka Boondheere caan ka ah ayaa todobaadkii hore la dilay mar uu xaflad aroos ka
soo dhigay wacdarro cayaareed.
Ninkan ayaa sida uu inoo soo sh-eegay wariyaheena Xasan Cali Geesey (Al-qeys)
waxa dilay kooxo Isbaaroolay ah oo damaacisay inay ka furtaan kistii uu ka soo qaatay
arooska.
CANUG SAACADO DHALANAA OO LA SOO TUURAY
Agagaaka Hotel Qudus ee ku yaala Xaafadda Baar Ubax ayaa Ar-bacadii la soo
dhaafay la soo dhigay gabar yar oo saacado dhalanayd.
Sida ay inoo sheegtay haweeney lagu magacaabo Raxmo Cabdulle Xaayow oo gabadhaas
soo qaadatay balse ay kala wareegtay Haweeney kale oo la yiraahdo Xaawo Cali waxay arkeen
gabadha yar oo xundhurtu ka laadlaado, isla markaana ay bowdada Midig ka jabnayd.
Haweeneyda qaadatay ilmahaas yar ayaa heysatay gabar kale oo ay nuujinaysay.
QOYSAS 10-NEEYO SANO COL AHAA OO LAMAANAYAAL JACAYL WADAAG NOQDAY AY
HESHIISIIYEEN
Labo Qoys oo degan degmada X/jajab oo muddo ku
dhawaad 20-sano deris ahaa, isla markaana 14-sano ay colaadi u dhexeysay ayaa dhawaan
waxaa heshiisiiyey gabar & wiil ay labadaa Qoys kala dhaleen oo jacayl isu qaaday.
Sida uu inoo soo sheegay wariyaheena Yuusuf Bidaaye labada Qoys oo ay aabayaal u
kala yihiin Cumar Cabdi & Cali Aadan ayaa waxaa isku soo dhaweeyay Mahdi Cumar Cabdi
& Ayaan Cali Aadan oo Jacayl isu qaaday, iyadoo Mahdi uu dhawaanahan ka yimid dibadda.
WIIL & GABAR IS MASAAFAYSTAY OO ISKU KHILAAFAY GOOBTII MEHRINTA
Wiil & gabar Masaafo u aaday degaanka Wanlaweyn ayaa markii ay tageen goobtii
Mehrinta isku khilaafay qiimaha meherka gabadha, sidaana waxa ku fashilmay meherkii ay u
bexeen oo iyagoo is khilaafsan ayuu mid waliba Bas goonidiis ugu soo raacay Muqdisho.
Gabadha oo lagu magacaabo Xalaawi Cumar ayaa wiilka Masaaf-aystay oo isna la
yiraahdo Cabdi Daahir ku xujeysay inuu meher uga dhigo dhowr Garaam oo dah-ab ah, isaguna
wuxuu sheegay in uusan awoodin sidaas ayayna ku kala boodeen.
Warkan oo aan ka helnay Wiil lagu magacaabo Xasan Maxamed Max-amuud oo gabadha
xiriir kala dhe-xeeyay ayaa sheegay in wiilku uu gabadha ka baloogay isla mar-kaana uu
been u sheegay, balse xaqii uu ka soo baxay.
GABAR 8-SANO KA MAQNAY REERKEEDA OO...
Gabar lagu magacaabo Samsam Daahir oo muddo 8-sano reerkee-da ka maqnayd ayaa
sida uu inoo soo sheegay Wariyaheena Yuusuf Bidaaye maalintii Sabtiga ahayd u timid
reerkooda oo degan Xamar Jajab.
Gabadhan ayaa sheegtay in wiil Jacayl kala dhexeeyay ay u masaafo ilaa Baydhabo
ah, balse uu geeyay guri Abtigiis oo ku yaala halkaas, muddo labo bilood ku dhawaadna ay
halkaas iska joogtay iyadoo uusan mehersan, balse mar ka shakisay inuu ku xadgudbi rabo
ayay ka tagtay oo dhinaca Baardheere u baxday, halkaas ay ku maqnayd muddada 8-bilood ah.
Aayaha Nolosha
DOODDA
DHAKHAATIIRTA & DACWADA DADWEYNAHA
Qaybtii 9-aad
Waxaa maalmahan dambe si aad ah u soo badanaya Dadka wax ku daweeya Dhirta, goobo
badan oo dawo dhireedka lagu adeegsado ayaana furan, haddaba arrintaas sida ay u
arkaan Dhakhaatiirta ayaa waxaan kala xiriirnay Prof. Dr. Cusmaan Maxamuud Dufle, Dr.
Xasan Maxamed Cusmaan (X/Shiino), Dr. C/raxmaan C/llaahi Cabdi(Bilaal).
Ugu horeyn PROF.Dr. CUSMAAN DUFLE ayaa yiri
“Runtii waa dhibaato aad u weyn oo walaac weyn oo weyn ayaanu ka qabnaa
arrintaas, maxaa yeelay bulshada Soomaaliyeed oo si u dhibaataysan yacni ay
caafimaaddarada xooggani heyso oo baahidu heyso, oo shaqo la’aani heyso, haddana
haddii loogu sii daro dhibaato kale oo ah wax aan la hubin oo dhir & howl-ahaas ah
waxaa qasab ah oo dhacaysa in qofkii ay dhibaato weyn uga timaado, maxaa yeelay waa
wax aan ku jirin Qaamuuska Caafimaadka ee daawada, marka daawadii haddeysan soo marin
Laboratory caddeynaya waxtarkeeda, meeshii ay soo martay & dosage-keedii(Inta la
qaadanayo) waa qasab in ay dhibaato ay keenayso. Marka walaaca aan ka muujinayno
waxaa waaye waxaan aragnay dad badan oo lagu soo daaweeyay Mudaawaadkaas dhaqanka ah,
waxaan aragnay dad la soo siiyey dawo dhireedkaas oo dhiigga horey & gadaal ka keenay,
marka dhibkii waxa uu ku dhacayaa bulshadii la rabay in la daweeyo ee dhibaatada
ba’ani sii heysatay. Marka waxan uga digeynaa dadka falalkaas ku kacaya inagoo
weliba ka walaacsan howshooda in ay joojiyaan, bulshada ayaase loo baahan yahay inay
ogaadaan waxyaabaha sidaas oo kale ah inaysan daawo ku heleynin in ay dhib u keento ma
ahane oo ay aadaan dhakhaatiirta la hubo ee la yaqaano ee daawada dhabta ah qoreyso kuna
reysanayaan bukaanada haddii Ilaahay la garab galo, taasaan rabnaa inaan ku boorino iskana
daayaan waxa aan la aqoon ee la wal-walaaqayo, runtiina dhibaato daran u keenaya sida aan
dhowrjeer aragnay(Wabillaahi Towfiiq).
Dr. XASAN SHIINO “Dawadan dhirta runtii waa
Daawo ay Soomaalidu Dabeecad u leedahay, kolay adduunka oo dhan way ka jirtaa isku
daweynta dhirta waxay kala tahay wax casriyeysan & wax aan casri-yeysan, midda
casriyeysan waxay soo martaa Kimiko & laboratory oo waa la dersaa, iyadoo qoraal ah
ayaa jirta sida dawooyinka warshadaysan oo kale ayay qorsheysan tahay, midda haatan
Soomaaliya laga isti-cmaalo ma aha wax casriyeysan oo Dad wadaado ah oo aan wax aqoon ah u
lahayn ayaa ku shaqeysta daweynta dhirta, marka haddii laga dhigaayo
mid casriyeysan wax dhibaato ah ma keenayso, weliba haddii la casriyeeyo oo
sheybaar la marsiiyo oo tijaabo la marsiiyo oo loo kala saaro sharoobo, kaniini
& subosto waa wax aan ku faani karo. Daawada dhirta waa Maado gooni loo barto oo
sanado badan ayay qaadataa barashadeeda, hadde dalkeena wadaadada soo kacay ayaa
iska sameeya iyagoo aan jaamacado & Kulliyado caafimaad u soo dhigan, waxooduna ma aha
wax habeysan oo dhibaato ayaa bulshada kaga imaanaysa. Iyadoo ay sidaas tahay
ayay haddana dadka dhirta wax ku daweeya ay iyaguna ku doodayaan inay ka
wanaagsan yihiin dhakhtarada, laakiin aniga waxaan dhihi ma wanaagsana isla weynida
noocaas ah, waana inay la yimaadaan daliil cad, waa inay isu tagaan oo ay daraasaad ku
sameeyaan, sidoo kale ay kala shaandheyn & tijaabo ay soo mariyaan, marka waxa ay
wadaan Wadaadada dhirta ku shaqeysta waa quraafaad & hal bacaad lagu lisay.
Wixii dadka dhibaato u keenayana waa in laga ilaaliyo oo laga waantoobo, aniga dad badan
ayaan arkay oo dhahaya dawadaas ayaan qaadanay oo waan ku sumownay, waana ka daweeyay,
hadday wadaadadu arrintoodu tahay Muusaa bi-diin, Ciisaa bi-diin iyaga ayay u
taalaa, waxaa jirta Murti oranaysa “ninka kibirka badan & ninka xishooda
wax ma bartaan” markay hadday ka xishoonayaan inay wax soo bartaan oo ay isla weyni
ku jirto iyaga ayay u taalaa, waxaana leeyahay dadka yaan looga faa’ideysanin
burburka & dhibaatada ay ku jiraan.
DR. C/RAXMAAN C/LLAAHI (BILAAL) “Dawada dhirta
marna dhibaato ayay leedahay, marna faa’iido ayay leedahay, geed inta la iska soo
gooyo la iskama cuni karo, waa in sheybaar la soo marsiiyaa oo la soo baaraa, marka in
laga taxadaro ayaa loo baahan yahay. Dhirta kaliya ma ahane waxyaabaha dhibaatada ku
haya bulshada waxaa waaye dawo dhaqameedyada kale sida Gubniinka qofka Jirkiisa wax loo
dhibayo oo la sii naafeynayo, isagoo wax yar oo dawo u baahnaana laga yaabo in difeeto
kale la sii gaarsiiyo, marka dawada dhirta inkastoo aanan anigu sii dersin haddana
dhibaatadeeda ayay leedahay, waxaana bulshada uga digayaa in ay ka waantoobaan dawadaas
aan habaysanayn oo ay la xiriiraan dhakhaatiirta dawada la yaqaano ee tayeysan u qoreysa
Qormada Raadiyowga Codka Mucaashaqiinta waxan Todobaad walba idinkugu soo
bandhignaa Heesaha ka tarjumaya Jacaylka ee sida aadka ah loo xiiseeyo & ulajeeddadii
loo alifay.
Todobaadkan
waxaan akhristayaal idiin heynaa heesta ay ku luuqeeyso Alle ha u naxariisteefannaanaddii XALIIMO MUUSE MILAANO oo ahayd
xaaskii Fannaanka Bashiir Ibraahim.
Heestan
ayaa waxay khuseysaa Fannaanadda oo u qaaday Ninkeedii Bashiir kadib markii uu dalka ka
tagay iyadoo uur lahayd, isla markaana uu si kedis ah iyadoo aan ogeyn uu u soo laabtay,
balse uusan la xiriirin oo Muqdisho dhinac uu ka joogay, iyadoo markaa la sheegay inay
Umul ahayd, markii ay maqashay ayay soo raadisay, Hoyga Fannaaniinta ee Fiyooraha ayaa
loogu tilmaamay inuu ku jiro balse waa laga qariyey joogistiisa, walow ay humaagiisa
aragtay haddana isagu wax kale kama uusan wadine waxooggaa jeeb xumo ayaa heysay oo wuxuu
diidanaa isagoo fara maran oo muddo uu ka maqnaa iyadoo umul ah inuu u tago, uuna ku
mashquulsanaa inuu wax u jaafjaafo, balse Xaliimo Muuse waxay ka shanqarisay Heestan oo
sidoo kale ay haatan dibadda ku soo casriyeysay SAYNAB LABA-DHAGAX, waxayna heestu u
dhigmaysaa sidatan:-
=Sow
adigi maahayn, suuraddaan arkiyo, sowracan bedelan, een sahal ku helay, sow adigi ma aha.
=Surma-sada
tawaan, seda kuula helay, midkan sidaa sedrigiyo qalbigu waxay ku uursamaadaan.
=Sow
adigi maahayn, sawirkaan arkee, sol iyo abaar, siigada ku yaal, sow adigi ma aha.
=Surma-sada
tawaan, seda kuula helay, midkan sidaa, sedrigiyo qalbigu waxay ku uursamaadaan.
Dagaalada Soomaaliya oo marba marka ka dambeysa
sii siyaadaya (+) Dilka, dhaawaca, qaxa & gaajada oo sii badanaya
(X) Siyaasiyiinta Soomaalida oo caqligoodu noqday maxaa iga galay wixii dhimanaya Xukun
baan rabaaye (-) Hubka & Rasaasta siyaasiyiintu keensanayaan (÷)
Qaxootiga Soomaalida oo adduunka laga karaahsaday = Soomaalida sidan Allaa u qoray, balse
Caqli shaqeeya miyey weysan yihiin, may Shacabku kacaan oo siyaasiyiinta ku mudaaharaadaan
iyadoon qabiilna qofna lagu taageereyn.
By: Maxamed Xuseen Yuusuf (Xaaji Tahriib)
NAFTA
& SHEYDAANKA WAA KANSARKA QULUUBTA AADANAHA
Nafta iyo Sheydaanka waxa weeye qatarta ugu weyn ee soo wajahda qofka
Bini’aadamka, isla markaana seejisa adduunyadiisa & aakhiradiisa, nafta oo la
adeecana waa khilaafka Alle qaalib ahaaye, nafta oo la khilaafaana waa adeecidda Allaah
xumo oo dhan ka nasahan kor ahaaye & raali ahaanshihiisa.
Nafta waxa weeye midda qofka ku qalqaalisa waxyaabaha xunxunka ah, lagamana
nabadgalo sharteeda ilamaa uu Alle kaa badbaadiyo oo kaa nabadgeliyo mooyaane, waxayna
Nafta insaanka u tahay mid ku biimeysa ficilada fawaaxishaadka ah, arrintaasna waxaa inoo
xaqiijiyey Alle kor ahaaye oo Aayaadkiisa inoogu sheegay.
Hawada Nafta & Sheydaanka Qaabiil ayay ku qalqaaliyeen inuu dilo
walaalkiis Haabiil, wuxuuna Alle arrintaas uga hadlay suuratul Maa’ida.
Sidoo kale hawada Naftu waa tii ku salwisey Walaalihii Nabi Yuusuf inay ku
sameeyaan qatar weyn oo ahayd in ay qaadeen oo ay Ceel ku rideen, iyagoo qorshadoodu ahaa
inay qaarjiyaan, balse Alla SWT uu badbaadiyey.
Haddaba dadka ayaa waxay u qeybsamaan labo Kooxood, dad og naftooda xaqa ay ku
leedahay kana sara mariya nafafyaalkooda waxyaabaha faaxishada uguna yeera naftooda wanaag
& Dad dayaca naftooda oo aan awoodin inay ka soo haraan ama ka leexdaan waxa ay
nafafyaalkooda u hoggaaminayso, taasina waa dulmi cad.
Mu’minku waa kii ku raali noqda inuu Allaah Rabbi yahay, Islaamkuna Diin
yahay, Muxamedna Nabi & Rasuul yahay, Naftiisa wuu edbiyaa qofka Mu’minka ah,
kumana hamiyo waxa ay naftiisa tabeyso, wuuna khilaafaa marka ay naftiisa amarto.
Buwsari(RC) waxa uu yiri “khilaafa nafta & sheydaanka oo midkoodna ha
adeecina”, naftu waa sida Ilmaha oo kale oo sida nuugista Naaska ay ilmaha u jecel
yihiin ayay iyana u jeceshahay in loo hoggaansamo.
SHEYDAANKA waxa uu Alle hortiisa ku ballan qaaday markii laga soo saaray Janada
inuu luminayo bani’aadamka oo Sheydaanku kama uu seexdo baadiyeynta dadka aadanaha
ah.
Xasan ayaa lagu yiri “Saciid Aabihiisow Sheydaanku miyuu seexdaa”
inta uu muusooday ayuu yiri “Waanu nasan lahayn haddii bal iskaba daaye wuxuu sabab u
yahay waxyaabaha la isku khilaafo irid kasta oo la xirana waa uu galaa”.
W/Diyaarisay:- Saciido Maxamuud Diirshe
U
DULQAADO
Magaceygu waa Maxamed Aadan Cilmi {Matabaan} waxaan daganahay dagmada howl
wadaag, gaar ahaan xaafada Baar Ubax, waxaan ahay dhibane Jaceyl, marka waxaan
doonayaa in aan ku bandhigo dhibka i haya Boggan U-DULQAADO ee Wargeyska Aayaha Nolosha uu
fursadda inoo siiyey, laakiin waxaan layaabanahay soo saarayaasha wargeyska Aayaha Nolasha
oo leh UDULQAADO ma is weydiiyeen dhib kasta maloo dulqaadan karaa? Hadda aniga
dhimbil dab ah oo madaxa la iga saaray oo kale ayay igala mid tahay dhibaatada Jacayl ee I
haysata oo kolay anigu uma dulqaadan karo dhibkaan I haysta ee dad weynoow waxyar
dareenkiina i amaahiaya si aad wax uga ogaataan dhibka I heysta.
“Waxaan muddo 2-sano ah
jaceyl la jilayay gabar aan aad iyo aad u jeclaa oo aan adduunka waxa yaala aanan
siisaneyn waxaan noqonay dad is jecel oo daacad isku ah oo ul iyo diirkeed isku
noqday dadka qaarkiina waxay noogu yeeri jireen (Mataanaha).
Xataa waxaa maalin
maalmaha ka mid ah Jaceylkeena ka faalooday idaacada Horn Afriklaakiin maxaa ka dambeyay, iyadoo jacelkeenu sidaa
yahay oo aad moodid ubax cuddoon oo fiidda kore ka holcaya baa mid sheydaan munaafaq ah oo
beenlow ah qiimaha jaceylkana aan waxba ka aqoon oo Saddexeeye ah naga dhex shaqeeyay oo
nakala haatiyay aniga iyo gacalisadeydii aan jeclaa iyo waliba dadkii sharafta iyo
wanaagga aan isku baranay ee gabadha eheladeeda ahaa markey mucjisadaas naxdinta leh ila
soo gudboonaatay baan waxaaan is ku dayay in aan buufiyo suntii uu sadexeeyuhu nagu
asqeeyay laakiin dadaalkeygii oo dhan waxaa uu qarka u saaran yahay in uu noqdo hal bacaad
la gelisay, waana luufluufayaa, marka dhibtaas ayaa I haysata dadweynaha waxan ka
codsanayaa in ay ii soo duceyaan si uu Ilaahey iigu sahlo jaceylkeyga una cadaabo kuwa
dadka isku dira beentana ka sheega.
W/D:-
C/kariin Ibraahim Aadan (Ampacalin)
Nagala soo xiriira
dhalinta iibisa Wargeysyada oo qoraaladiina aad u soo dhiibi kartaan ama naga soo waca
Telefoonada kala ah 652256, 655788, ama E-mail:- aayahanolosha@hotmail.com & kan kale ee ah:- ampacalin2004@yahoo.com.
Qormada Raadiyowga Codka Mucaashaqiinta waxan Todobaad walba idinkugu soo
bandhignaa Heesaha ka tarjumaya Jacaylka ee sida aadka ah loo xiiseeyo & ulajeeddadii
loo alifay.