WAAGA SOO SOCDA AROORYADA HORE AYAA LAGA GARTAA:

Ma Burburkii DKMG Ayaa Soo Naas-Cad, Mise…..?

Hal sano ayaa laga soo gudbay markii Carte, Jibuuti, lagu soo caleemo saaray DKMG loona qoondeeyay in muddo saddex sano kusoo dabaalaan hey'adahii aasaasiga ee dowladda si' dabadeedna loo qabto doorasho lagu xulanaayo wakiilo dadweyne laguna dhisaayo hogaan-idman iyo dowlad Soomaaliyeed oo dalka mitilikarto.

Dadweynaha Soomaaliyeed wuxuu halkaas ka muujiyay sabar iyo biseyl weyn, siiba markuu go’aansaday inuu "fursad labaad uu siiyo" isla jiilkii ku fashiliyay inuu u hiiliyo xuriyadda iyo qaranimada umaddii u suurageliyay in hantideeda lagu soo barbaarsho.

Sida la wada ogsoon yahay, DKMG barnaamijkeeda "Boqolaka Maalmood" oo barlamaankuna ansaxiyay, waxuu ballan qaaday oo mudnaanta kobaadna siiyay:

(1) Wan-waanta iyo la-heshiinta kooxaha mucaaridka ah (2) In la sugo amniga gudaha (3) In la bilaabo dhismaha xakamaha dowladda (4) In dib loo soo nooleeyo kaabayashii dhaqaalaha dalka (5) In laga hortago burburka iyo nabaadguurka deegaanka.

Haddii si' maskaxfuran loo miisaamo waxqabadka DKMG, oo leys barbardhigo waxa DKMG ku ballanqaaday barnaamijkeeda iyo ficilkooda , maxaa ntiijadu tahay? Waxaa DKMG xusuus-qorka umadda Somaaliyeed u diiwaangashan, arrimaha soo socda:

b)  Xagga Dhismaha Dowldadda. Abuurista dowlad si xad-dhaaf u balaaran oo wasiiraduhuna sitaan muqaal "maqaar-saar qabiil," laakinse ka maran wax tayo la oran karo, isla markiina ayan wax cod ah ay ku laheyn isla qabiiladooda. Xulkaasi wuxuu ku tacdiyay mabda'a siyaasadeed oo aasasiga ah ee oranaaya "Qofka Kuu Xiiri Karin Yuusan Kuu Qoyin."

t) Xagga Maamulka. Meesha aheyd in la abuuro maamul-fidsan oo udub-dhexaadkiisu yahay gobolo-madaxbanaan oo wakiiladiisa ay yihiin dadka deegaanka, waxaa Cabdiqaasim si toos ah u magacaabay isagoon xitaa kala tashan Wasiirka-Koobaad iyo Wasiirka Arimaha Gudaha gudoomiyayaasha 14kii degmood Gobolka Benadir kuna magacabay dad xigtadiisa ah. Arrintaas waxaa lagu tilmamay "xukun-xayuubsi." Fadeexada ugu weynse waxey noqotay marka ay dad "koyto" ah lagu magacaabay maamulka degmooyinka "Xamar Qadiin," sida Xamarweyne, Shingaani, Boondheere, Cabdulcasiis iyo Xamar Jab-Jab (Fiiri halkaan). Arrintaas waxaa loo arkay quursi lagu xagleynayo dadkii abuuray Xamar deganaana kun-iyo-qarni. Marka labaad waxaa ficilkaas loo micneeyay iney usii gogol-xareyso siyaasad dhulbalaarsi oo hirgelinteedu ku tixan tahay ficilladii "Jinsi-Masixidda" (ethnic-cleansing) ee dadkaasi nabadda-jecel lagula dhaqmay markii si' horornimo ah dumarkooda ha ahaato mid la qabo, mid ugub ah iyo mid yar oon guur-gaarba aheyn in xoog lagu maquunsaday, kaddibna loo-caraabshay miyiga iyadoo ilaa hadda raadkooda la heyn.

j) Xagga Dib-u-Heshiisiinta. In DKMG guud ahaan, gaar ahaana Cabdiqaasim Salaad uu ku fashilay ballankii dadweynaha Soomaaliyeed ka sugayeen oo ah inuu waan-waan ka aslixiyo DKMG iyo dab-huriyayaasha Soomaliya, siiba kuwa jooga degaanka Xamar oo "jifo iyo qabiil" ahaanba ay isxigaan (sida Caato-Ceydiid-Suudi).

x)  Xagga Maaliyadda. Siyaasad-lacageed cad dowladdu marna lama imaan. Saldhigga ilaha dhaqaalaha dowladuna wuxuu ahaa oo keliya mucaawinada dibadda, iyo taageerada ganacsato qaarkood. Waxaa laba jeer ganacsato gacan-saar la leh DKMGka soo daabaceen lacago been-abuur ah soona geliyeen dalka, taasi waxey abuurtay sicir-barar halis ah oo dhuunxir geliyay nolol maalmeedka umadda.  Waxaase ugu daran meesha lacagtaasi la xaraashi lahaa, DKMGka waxey ganacsatada uga iibsatay $700 kun. Farafiiq iyo eedo badan oo xatooyo xoolo-dadweyne ayaa ka dhex socda DKMGka iyo barlamaanka. Waxaase ugu daran in mas'uuliyiinta ay garan waayeen iney xitaa ka af-goobaabsadaan eedaha qaarkood ka hor inta xog-sugan la helin. Buuqa ka socda wuxuu nalka ku ifiyay hufnaan la’aanta iyo daacadnimo xumada qotoda dheer ee ka jirta DKMG iyadoon la kala reebin.

kh)  Xagga Wadashaqeynta Mas'uuliyiinta. Waxaad moodaa in Cabdiqaasim iyo Galeyr ay iloobeen xilkii ku aaminay dadweynaha ayna go'aansadeen iney dagaal qaboob isugu biro- tumtaan Dagaal-qaboob ay isku hayaan wuxuu gaaray abaabul gashaanbuur oo mid waliba rabo inuu kan kale kaga taqaluso. Waa arrin gurracan oo dadweynuhu u arko maangaabnimo, iyo u biseyl la'aanta maamulka dowliga.

d)  Dhismaha Maamul-Goboleed. DKMG waxey aad ugu gaabisay dhismaha maamul goboleedka. Waxeyse doorbiday iney wax ku wado qaabkii hore dekreeto-ku-magacabidda sida magacaabidda mas'uliyiinta maamulka Xamar. Maamul goboleedkii ku xusnaa Axdigii Carte maxaa loo diiday? Dad badan waxay qabaan in laga cabsaday iney furto siyaasad dad badan u cuntamin oo hor-joogsi ku tahay fikradda dhulbalaarsiga oo in muddo ahba laga waday dhulka Seddax-Geesoodka ee gobollada barwaaqada sida Banaadir-Shabeelaha Hoose-iyo Jubbada Hoose. Waxaase inagu cusub in waayahan dambe qolooyin wasiiro ah ee DKMG iney qol xiran ay ku wada saxiixeen heshiiska maamul-goboleedka Shabeelaha Hoose (Fiiri halkan). Walow fikradda maamul goboleedka Shabeelaha Hoose ay tahay fikrad wanaagsan, haddii dadka gobolkaasi ku wada dhaqan oo dhan ay si' wada jir ah ugu tashan lahaayeen aayaahooda. Laakinse waxey noqotay in dadka Reer Banaadir la gacan-bidaxeyo oon waxba lagala tashan. Arrintaasi waa mid gurracan oo qosol-ku-jab ah (cosmetic), madaama ay kasoo horjeeddo isla mabda'a maamul goboleedka marba haddii qolo deegaanka ka tirsan xuquuqdooda lagu xadgudbay. Quursiga Reer Banadir waxey siiba bar-xun ku tahay Wasiirada Digil & Marifle oo callan-side u ahaa siyaadda Maamul goboleedka.

Masiirka Soomaaliya mugdi weyn ayuu galay. Rajadii dadweynaha usoo ifeysay iney helaan dowlad u sugto amniga iyo nabad ku-wada noolaasho dadweynaha wxey noqotay "Hal bacaad lagu lisay." Su'asha manta taagan waa maxaa la filaynaa mustaqbalka dhow? Odoroskaas ma sahlana. Haddase waxaa inoo sugnaatay in aragtidii aheyd "Dowlad xun ayaa Dowlad La'aan Dhaanta " ay tahay aragti aan sidaas usii fogeyn.

Markaceey Editorial.

http://www.markacadeey.com/editorial1.html

Faaladaada usoo gudbi e-mailka: Salimhagi@yahoo.com

Beesha Banaadir oo sheegtay in caddalaad darro lagula kacay

Taageero Dhambaalkii Reer Benadir (New Zealand)

BAYAAN ISMAHURTOY HA IS-HALEYNINA (England)

CULTURAL ASSOCIATION OF BANAADIRIANS IN ITALY (ITALY)

Taageero Bayaankii Ismahurtoy (New Zealand)

Abaabul Shirweyne Guud. (From New Zealand).

Baaq Hooyooyinka (From Holland).

War saxaafadeed oo soo saartey Guddiga Midowga Soomaalida Banaadiriga (Mogadishu)